April 7, 2026
De energietransitie wordt vaak neergezet als iets dat nu eenmaal veel tijd kost. Complex, traag en onvermijdelijk stroperig. Maar wie naar de geschiedenis kijkt, ziet een ander verhaal. Nederland is in een paar decennia vrijwel volledig aangesloten op aardgas. Dat was geen langzaam, organisch proces. Dat was een bewuste keuze, grootschalig georganiseerd en met duidelijke richting.
Die geschiedenis laat zien dat snelheid mogelijk is. Niet omdat het toen makkelijker was, maar omdat het echt werd gewild.
In de jaren zestig en zeventig werd Nederland in hoog tempo omgebouwd. Woningen, industrie en infrastructuur schakelden massaal over op gas. Straat voor straat, wijk voor wijk. De overheid nam regie, netbeheerders voerden uit en burgers volgden.
Er was geen eindeloze discussie over alternatieven. Geen pilots die jaren duurden. Geen onzekerheid over richting. De keuze was gemaakt en daarna werd georganiseerd.
Het verschil zit niet in techniek. Ook toen was de operatie enorm. Leidingen aanleggen, huizen aanpassen en apparaten vervangen. Wat anders was, is de mate van collectieve wil en duidelijkheid.
Er was een gedeeld doel. Energiezekerheid en betaalbaarheid stonden centraal. De overheid durfde richting te kiezen en nam verantwoordelijkheid voor uitvoering en risico’s. Daardoor ontstond tempo.
Vandaag hebben we meer technologie dan ooit. Meer kennis. Meer data. Toch verloopt de transitie traag. Niet omdat het technisch onmogelijk is, maar omdat richting ontbreekt.
We experimenteren veel, maar kiezen weinig. We willen flexibiliteit, maar ook zekerheid. We vragen snelheid, maar bouwen procedures die vertragen. Daardoor ontstaat een transitie die voelt als eindeloos.
De vergelijking met gas legt een ongemakkelijke vraag bloot. Willen we de energietransitie echt, of vinden we haar vooral belangrijk zolang het niet te veel schuurt.
Echte wil betekent keuzes maken. Niet alles tegelijk. Niet iedereen tevreden. Maar wel duidelijkheid. Zonder die duidelijkheid blijft de transitie hangen in intenties en pilots.
Als de energietransitie echt gewild is, vraagt dat om dezelfde ingrediënten als toen. Regie, eenvoud en collectieve uitvoering. Niet eindeloos optimaliseren, maar besluiten en organiseren.
Dat betekent ook accepteren dat perfectie niet bestaat. De gasaansluiting was niet foutloos. Maar hij werkte omdat hij werd doorgezet.
De geschiedenis laat zien dat grootschalige energieverandering snel kan gaan als er echte wil is. De energietransitie van nu is niet te complex om te versnellen. Ze is te voorzichtig georganiseerd.
Niet de techniek is de beperkende factor, maar de mate waarin we durven kiezen. Wie echt wil, kan tempo maken.
Ontvang snel inzicht in je energiegebruik en besparingsmogelijkheden met een gedetailleerd rapport.
