September 23, 2026
.avif)
De energiebesparingsplicht geldt voor locaties met een jaarlijks energiegebruik vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent), en wordt gehandhaafd door de regionale omgevingsdiensten. Zij kunnen een waarschuwing, een dwangsom of uiteindelijk juridische stappen inzetten wanneer een bedrijf niet aantoonbaar voldoet. De eerstvolgende rapportagedeadline voor de informatieplicht is 1 december 2027.
Bedrijven en instellingen boven de genoemde drempels moeten energiebesparende maatregelen nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Voorbeelden zijn de vervanging van conventionele verlichting door LED, het verbeteren van isolatie, energiezuinige HVAC-installaties en het gebruik van duurzame bronnen zoals zonnepanelen.
Daarnaast geldt de informatieplicht: eens in de vier jaar rapporteren welke maatregelen zijn getroffen, in te dienen bij het E-loket van de RVO.
Energiewetgeving is de afgelopen jaren sterk uitgebreid, en de nadruk verschuift van beleidsontwikkeling naar naleving. Waar de focus lange tijd lag op bewustwording en vrijwillige verbetering, worden organisaties nu ook geacht aantoonbaar te maken dat ze aan de regels voldoen.
Die verschuiving zorgt ervoor dat toezicht de komende jaren merkbaar intensiever wordt.
Omgevingsdiensten zijn de regionale uitvoeringsorganisaties die toezicht houden op milieu, energie en duurzaamheid, en zijn daarmee de partij die de energiebesparingsplicht daadwerkelijk handhaaft. Zij voeren inspecties uit, beoordelen rapportages en kunnen handhavend optreden wanneer verplichtingen niet worden nageleefd.
Hun aandacht voor energiebesparing is de afgelopen jaren gegroeid, mede omdat energiewetgeving een steeds belangrijker instrument is geworden in het nationale klimaatbeleid. Daarbij helpt de groeiende hoeveelheid beschikbare energiedata, via rapportageverplichtingen en digitale registratiesystemen: afwijkingen zijn eenvoudiger te signaleren, en inspecties worden daardoor gerichter in plaats van willekeurig.
Het handhavingsproces bij een geconstateerde overtreding verloopt in drie stappen:
De volgende uiterste indieningsdatum voor de informatieplicht is 1 december 2027. Deze datum is meer dan alleen de eerstvolgende 4-jaarlijkse rapportage: door het overgangsrecht bij de invoering van de Omgevingswet blijft tot dan de "drijver van de inrichting" formeel verantwoordelijk voor het indienen, ongeacht latere wijzigingen in eigendom of gebruik van het pand.
Voor huurder-verhuurdersituaties betekent dit concreet dat de verantwoordelijkheid voor gebouwgebonden maatregelen doorgaans bij de eigenaar ligt, en voor activiteitgebonden maatregelen bij de gebruiker, tenzij anders is afgesproken.
Waar toezicht vroeger soms incidenteel plaatsvond, krijgen omgevingsdiensten nu structureel meer aandacht, middelen en opdracht om energieregels actief te controleren. Voor bedrijven betekent dit dat energiewetgeving niet langer een regel is die alleen op papier bestaat, maar een verplichting waar daadwerkelijk op wordt gecontroleerd.
Wanneer een organisatie inzicht heeft in haar energieverbruik en duidelijk kan laten zien welke maatregelen zijn genomen, verloopt toezicht doorgaans soepeler. Ontbreekt dat inzicht, dan is naleving lastiger aan te tonen, ook als er in de praktijk wel actie is ondernomen.
Energiso helpt bedrijven dit inzicht op orde te krijgen en de informatieplicht-rapportage correct in te dienen via onze dienst energiebesparingsplicht.
Wat zijn de verplichte maatregelen voor mijn sector?
Deze staan op de Energie Erkende Maatregelenlijst (EML), die per sector verschilt.
Wie is verantwoordelijk voor de rapportage bij een huurpand?
Bij gebouwgebonden maatregelen ligt de verantwoordelijkheid doorgaans bij de eigenaar, bij activiteitgebonden maatregelen bij de gebruiker. Tot 1 december 2027 blijft formeel de drijver van de inrichting verantwoordelijk, als gevolg van het overgangsrecht.
Wat gebeurt er als ik de informatieplicht niet op tijd indien?
De omgevingsdienst kan dit als overtreding vaststellen, de verantwoordelijke identificeren en een waarschuwing, dwangsom of juridische stap inzetten, vaak na een begunstigingstermijn.
Hoe voorkom ik boetes of dwangsommen?
Door tijdig inzicht te krijgen in je verplichtingen en aantoonbaar te maken dat je eraan voldoet, voordat een omgevingsdienst daarnaar vraagt.
Ontvang snel inzicht in je energiegebruik en besparingsmogelijkheden met een gedetailleerd rapport.
