Informatieplicht energiebesparing 2027: zo rapporteer je op tijd met de Erkende Maatregelenlijst

Calendar

November 12, 2026

Voor de informatieplicht energiebesparing 2027 meld je uiterlijk 1 december 2027 in het eLoket van RVO welke energiebesparende maatregelen je per locatie hebt genomen. De plicht geldt voor locaties die per jaar 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgasequivalent of meer gebruiken. Om op tijd te zijn, bepaal je nu welke locaties eronder vallen, loop je de Erkende Maatregelenlijst (EML) door, voer je ontbrekende maatregelen uit of onderbouw je waarom dat niet kan, en regel je eHerkenning.

De informatieplicht is de rapportagekant van de energiebesparingsplicht: eens in de vier jaar laat je zien dat je alle maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder hebt uitgevoerd. Veelvoorkomende misverstanden daarover lees je in wat bedrijven vaak verkeerd begrijpen over de energiebesparingsplicht. Hier lees je hoe je de EML gebruikt, hoe je rapporteert, wanneer je een maatregel mag overslaan en hoe de informatieplicht zich verhoudt tot de andere plichten.

Deze blog beschrijft de regels zoals ze gelden op 9 november 2026. De datum 1 december 2027 hebben we op die dag gecontroleerd bij RVO. Een actualisatie van de energiebesparingsplicht en de EML staat gepland voor 2027, maar is nog niet vastgesteld.

‍

Voor wie geldt de informatieplicht energiebesparing in 2027?

De informatieplicht energiebesparing geldt voor elke locatie van een bedrijf of instelling die per kalenderjaar 50.000 kWh elektriciteit of meer, of 25.000 m³ aardgasequivalent of meer gebruikt. Je kijkt per locatie en gaat uit van een recent, representatief jaar. Sommige posten tellen niet mee, zoals doorgeleverde energie en woningen op het terrein; zie de veelgestelde vragen van RVO.

Twee situaties vragen extra aandacht:

  • Overgangsrecht. Had je locatie op 1 december 2023 een informatie- of onderzoeksplicht onder het oude Activiteitenbesluit, dan houd je die tot 1 december 2027 (artikel 5.15d Besluit activiteiten leefomgeving en artikel 3.84b Besluit bouwwerken leefomgeving). Tot die datum is de drijver van de inrichting formeel verantwoordelijk (IPLO over het overgangsrecht).
  • Nieuwe locaties. Is een gebouw of activiteit na 1 december 2022 gestart, dan rapporteert die voor het eerst uiterlijk 1 december 2027.

Huur je een pand? Gebouwmaatregelen, zoals isolatie, meldt meestal de eigenaar. Activiteitmaatregelen, zoals productkoeling, meldt wie de activiteit uitvoert. Twijfel je welke plicht geldt, doe dan de Wetchecker energiebesparing via de informatieplichtpagina van RVO.

‍

Wat is de Erkende Maatregelenlijst (EML) en hoe vind je de lijst voor jouw bedrijf?

De Erkende Maatregelenlijst (EML) is de lijst met energiebesparende maatregelen die volgens de overheid binnen vijf jaar of sneller worden terugverdiend. Voer je alle maatregelen uit die op jouw situatie van toepassing zijn, dan voldoe je aan de energiebesparingsplicht. Je hoeft dan niet zelf per maatregel de terugverdientijd te berekenen.

Sinds 2023 is de EML niet meer ingedeeld in 19 bedrijfstakken, maar in drie onderdelen met categorieën:

  • Gebouwen: altijd relevant, zoals isolatie, ruimteverwarming, ventilatie, verlichting en zonnepanelen.
  • Faciliteiten: jij kiest welke categorieën gelden, zoals perslucht, aandrijvingen, productkoeling of serverruimte.
  • Processen: ook zelf kiezen, zoals drogen, proceswarmte, proceskoeling of datacenters.

De lijst voor jouw locatie stel je samen door de passende categorieën te kiezen, bijvoorbeeld in het Excelbestand op de EML-pagina van RVO. In eLoket gaat het automatisch: op basis van je antwoorden over activiteiten en gebouwen toont het formulier de EML voor die locatie. Achtergrond per maatregel staat in de EML-informatiebank. Voor de glastuinbouw bestaat een aparte EML.

Wat als je bedrijfstak of activiteit niet op de EML staat?

Dan geldt de hoofdregel van de energiebesparingsplicht: je voert alle energiebesparende maatregelen uit die in jouw situatie binnen vijf jaar worden terugverdiend. RVO geeft zelf aan dat de EML niet alle rendabele maatregelen bevat. Rapporteer je niet volgens de EML, dan toon je met een onderzoek aan dat je alle maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder hebt uitgevoerd. Heb je een onderzoeksplicht, dan gebruik je de EML niet als toets, hooguit als inspiratie.

‍

Hoe rapporteer je de informatieplicht stap voor stap in eLoket?

Je rapporteert de informatieplicht digitaal per locatie in het eLoket van RVO; een papieren rapportage is niet mogelijk. De stappen volgens RVO zijn:

  1. Regel eHerkenning. Je hebt eHerkenning niveau 2+ nodig, met een machtiging voor RVO-diensten op niveau eH2+. Alleen wie met die eHerkenning inlogt, kan de rapportage indienen.
  2. Verzamel je energiegegevens. Pak per locatie de maandfacturen of de eindafrekening van een recent, representatief jaar.
  3. Open het formulier. Ga via rvo.nl/energiebesparingsplicht naar Direct rapporteren en daarna naar eLoket. Kies Nieuwe aanvraag en het formulier voor de informatieplicht energiebesparing.
  4. Doorloop de vier hoofdstukken: Introductie, Formulier, Controleren en Verzenden. Na je antwoorden over activiteiten, energiegebruik en gebouwen toont het systeem de EML voor je locatie.
  5. Geef per maatregel de status aan: uitgevoerd, niet uitgevoerd of een alternatief uitgevoerd. Vraagt het formulier om aantallen, dan mag je bij grote aantallen (zoals ledarmaturen) met kengetallen werken.
  6. Licht toe wat je niet hebt gedaan, zoals hieronder beschreven.
  7. Verstuur en bewaar de bevestiging. Je krijgt een referentienummer en vindt de rapportage terug onder Mijn aanvragen.

Concepten kun je tussentijds opslaan. Laat je een adviseur rapporteren, dan machtig je die met het machtigingsformulier intermediair; jij blijft verantwoordelijk voor de inhoud. Met meer dan vijf locaties kun je een XML-bestand uploaden, met maximaal 100 locaties per bestand (niet voor de glastuinbouw).

‍

Wanneer hoef je een maatregel van de EML niet uit te voeren?

Je hoeft een erkende maatregel niet uit te voeren als die in jouw situatie niet van toepassing is, omdat niet aan een economische of technische randvoorwaarde wordt voldaan. Elke maatregel beschrijft de situatie waarin hij binnen vijf jaar wordt terugverdiend; past die niet op jouw locatie, dan geldt hij niet.

Volgens de toelichting op de EML van IPLO gaat het om vier situaties:

  • De terugverdientijd is langer dan vijf jaar. De rekenmethode staat in bijlage XV van de Omgevingsregeling: terugverdientijd = (extra investering + financieringskosten) / jaarlijkse kostenbesparing. Bij een natuurlijk moment, zoals vervanging, reken je alleen met de meerkosten van de zuinige variant.
  • Het kan technisch niet. Een persluchtbuffervat (maatregel FA1) vraagt bijvoorbeeld ruimte bij de compressor die er niet altijd is.
  • Het gebouw is een monument. Sommige maatregelen gelden alleen als de monumentale waarde niet wordt aangetast.
  • Je kiest een gelijkwaardig alternatief. Het moet minstens hetzelfde effect hebben en hetzelfde doel dienen. Duurzame opwek telt niet als alternatief.

Of een uitzondering terecht is, beslist het bevoegd gezag, niet jij. De omgevingsdienst moet je onderbouwing aannemelijk vinden (artikel 4.14, tweede lid, en artikel 5.29, tweede lid, van de Omgevingsregeling).

Hoe leg je een niet-uitgevoerde maatregel vast?

Kies in eLoket bij de maatregel niet uitgevoerd en noem in de toelichting welke randvoorwaarde niet klopt. Staat een maatregel gepland, meld dan wanneer je hem uitvoert en deel afspraken met je installateur met de omgevingsdienst, zoals RVO adviseert. Bewaar in je dossier wat je toelichting onderbouwt: de terugverdienberekening volgens bijlage XV, offertes, tekeningen of foto's en het advies van je installateur. De omgevingsdienst mag die inlichtingen opvragen (artikel 5:16 Algemene wet bestuursrecht). Wil je dat iemand meekijkt? Energiso helpt je het dossier voor je energiebesparingsplicht op te bouwen en controleert je rapportage voordat je die indient.

‍

Wat is het verschil tussen de informatieplicht, de onderzoeksplicht, de EED-auditplicht en de energiebeheersysteemplicht?

De informatieplicht en de onderzoeksplicht gelden per locatie en hangen af van het energiegebruik op die locatie. De EED-auditplicht en de energiebeheersysteemplicht gelden voor de hele onderneming of het concern. Eén bedrijf kan dus meerdere plichten tegelijk hebben.

Welke plicht geldt voor jou? Informatieplicht, onderzoeksplicht, EED-auditplicht en energiebeheersysteemplicht
PlichtDrempelWat moet je doen?TermijnWaar rapporteer je?
Informatieplicht energiebesparingPer locatie 50.000 kWh elektriciteit of meer, of 25.000 m³ aardgasequivalent of meer per jaarAlle toepasselijke EML-maatregelen (terugverdientijd 5 jaar of minder) uitvoeren en melden welke je hebt genomenEens per 4 jaar; volgende ronde uiterlijk 1 december 2027eLoket van RVO; de omgevingsdienst beoordeelt
OnderzoeksplichtPer locatie 10 miljoen kWh of meer, of 170.000 m³ aardgasequivalent of meer per jaar, bij aangewezen activiteitenOnderzoeksrapport over activiteitmaatregelen met terugverdientijd van 5 jaar of minder, met uitvoeringsplan; gebouwmaatregelen via de informatieplichtEens per 4 jaar; volgende ronde uiterlijk 1 december 2027eLoket van RVO
EED-auditplichtNu: grote onderneming (250 fte of meer, of omzet boven € 50 mln én balanstotaal boven € 43 mln). Herziene EED: gemiddeld meer dan 10 TJ per jaarEnergie-audit van de hele onderneming (gebouwen, processen en zakelijk vervoer) met actieplanElke 4 jaar; wie pas onder de herziene EED auditplichtig wordt: uiterlijk 1 april 2028eLoket van RVO
Energiebeheersysteemplicht (herziene EED)Gemiddeld meer dan 85 TJ per jaar over de afgelopen 3 jaar, op concernniveauEnergiebeheersysteem (bijvoorbeeld ISO 50001) laten certificeren door een geaccrediteerde instelling en een lijst met kosteneffectieve maatregelen opstellenBewijs indienen vóór 11 oktober 2027RVO; de Nederlandse wetgeving is nog in voorbereiding

Bronnen: RVO, informatieplicht energiebesparing; RVO, onderzoeksplicht; RVO, EED-auditplicht; RVO, herziene EED-auditplicht; IPLO, informatieplicht. De herziene EED is op de peildatum nog niet in Nederlandse wetgeving omgezet; RVO verwacht de nieuwe regels na het eerste kwartaal van 2027.

Let op twee dingen. De onderzoeksplicht vervangt alleen het activiteitendeel: voor je gebouw blijft de informatieplicht gelden, dus je kunt twee rapportages hebben. En de EED-audit komt bovenop de informatieplicht; hij kijkt breder, ook naar zakelijk vervoer, maar vervangt de informatieplicht niet.

Weet je niet of je onderneming boven 10 of 85 TJ uitkomt? In hoeveel is 85 TJ? Zo reken je uit of je erboven zit reken je het zelf na.

‍

Wat gebeurt er als je te laat of niet rapporteert?

Rapporteer je niet of te laat, dan overtreed je de informatieplicht en kan de omgevingsdienst handhaven, namens de gemeente of bij complexe bedrijven de provincie. RVO ontvangt de rapportage, maar houdt geen toezicht. Het stappenplan voor handhaving op IPLO beschrijft dit verloop:

  1. De omgevingsdienst vraagt je om de rapportage binnen een redelijke termijn in te dienen of aan te vullen. Hij mag daarvoor inlichtingen vorderen (artikel 5:16 Awb).
  2. Blijft de rapportage uit, dan volgt een last onder dwangsom (artikel 5:32 Awb) met een hersteltermijn.
  3. Herstel je niet op tijd, dan wordt de dwangsom geïnd en kan een hogere dwangsom of bestuursdwang volgen.

De hoogte van een dwangsom moet in verhouding staan tot de overtreding. Voor het niet uitvoeren van maatregelen noemt de landelijke leidraad bedragen vanaf 750 euro per week. Ben je te laat, meld dat dan zelf bij je omgevingsdienst; die stelt per locatie een redelijke termijn. Hoe toezicht en handhaving verder werken, lees je in handhaving van de energiebesparingsplicht.

‍

Wat verandert er in 2027 en wat kun je nu al doen?

Het kabinet heeft een ontwerpbesluit voor de actualisatie van de energiebesparingsplicht aan het parlement voorgelegd. Het is nog niet vastgesteld. Het voorstel verhoogt de terugverdientijd van vijf naar zeven jaar, houdt de drempels gelijk, legt de informatieplicht bij wie de activiteit uitvoert (meestal de huurder) en beperkt de onderzoeksplicht tot aangewezen activiteiten. De EML wordt korter en bijgewerkt naar de huidige techniek en investeringskosten.

De geplande tijdlijn volgens RVO en IPLO: RVO publiceert de voorgenomen EML in januari 2027, de definitieve EML wordt naar verwachting in mei 2027 gepubliceerd, en de geactualiseerde plicht treedt volgens het ontwerp op 1 juli 2027 in werking. Welke versie van de EML het eLoket-formulier voor de ronde van 2027 gebruikt, heeft RVO op de peildatum nog niet bekendgemaakt.

Het meeste voorbereidende werk is onder de oude en nieuwe regels hetzelfde. Dit kun je nu al doen:

  1. Zet al je locaties met hun energiegebruik op een rij en bepaal per locatie welke plicht geldt.
  2. Regel eHerkenning 2+ of machtig je adviseur.
  3. Loop per locatie de huidige EML door, noteer per maatregel de status en leg de onderbouwing vast.
  4. Spreek met je verhuurder of huurders af wie welke maatregelen meldt.
  5. Werk je overzicht bij zodra RVO in januari 2027 de voorgenomen EML publiceert. Liever niet zelf bijhouden? Laat Energiso je voorbereiding op de rapportage van 2027 begeleiden.

‍

Veelgestelde vragen over de informatieplicht energiebesparing

Moet ik rapporteren als mijn locatie onder de drempel zit?

Nee. Gebruikt een locatie minder dan 50.000 kWh elektriciteit en minder dan 25.000 m³ aardgasequivalent per jaar, dan heb je geen energiebesparingsplicht en dus ook geen informatieplicht. Je mag wel vrijwillig rapporteren; die gegevens gaan alleen naar de omgevingsdienst. De algemene zorgplicht blijft gelden, dus zuinig omgaan met energie wordt nog steeds van je verwacht.

Ik heb in 2023 niet gerapporteerd. Wat moet ik nu doen?

Dien die rapportage zo snel mogelijk alsnog in, zoals RVO adviseert. Meld daarnaast bij je omgevingsdienst dat je te laat bent; die stelt per locatie een redelijke termijn. Wacht niet tot de ronde van 2027, want een ontbrekende rapportage blijft een overtreding waarop de omgevingsdienst kan handhaven.

Kan ik een ingediende rapportage nog wijzigen?

Ja. Maak in eLoket onder Mijn aanvragen een kopie van de ingediende rapportage, pas die aan en dien hem opnieuw in. Heb je met een XML-bestand gerapporteerd, dan maak je een nieuwe rapportage, vul je de referentienummers van de oude rapportage in en upload je het gecorrigeerde bestand.

Is het energiebeheersysteem op de EML hetzelfde als ISO 50001?

Nee. De EML-categorie energiebeheersysteem (EBS) gaat over het registreren en bewaken van het energiegebruik van je gebouw. De energiebeheersysteemplicht uit de herziene EED vraagt een systeem dat een geaccrediteerde instelling heeft gecertificeerd, zoals ISO 50001, en geldt voor ondernemingen die gemiddeld meer dan 85 TJ per jaar gebruiken.

Mag ik al rekenen met een terugverdientijd van zeven jaar?

Nog niet. Op de peildatum geldt vijf jaar. Het kabinet stelt voor om de grens naar zeven jaar te verhogen, met inwerkingtreding op 1 juli 2027, maar dat voorstel is nog niet vastgesteld. Reken dus nu met vijf jaar en houd er rekening mee dat maatregelen met een terugverdientijd tussen vijf en zeven jaar verplicht kunnen worden.

‍

Hulp nodig bij je informatieplicht in 2027?

Energiso helpt bedrijven met de hele energiebesparingsplicht: bepalen welke plicht per locatie geldt, de EML doorlopen, uitzonderingen onderbouwen en de rapportage in eLoket indienen. Lees wat we doen op onze pagina over de energiebesparingsplicht.

Heb je meerdere locaties, of naast de informatieplicht ook een onderzoeksplicht of EED-auditplicht? Begin dan vroeg in 2027, zodat je na de publicatie van de nieuwe EML nog tijd hebt om bij te sturen.

Klaar om te besparen?

Ontvang snel inzicht in je energiegebruik en besparingsmogelijkheden met een gedetailleerd rapport.